افشای جزئیات عرضه اولیه Zepto؛ رشد سریع، زیانهای سنگینتر و پرسشی بیپاسخ درباره ارزشگذاری
استارتاپ هندی «کوئیککامرس» Zepto برنامههای خود برای عرضه اولیه سهام (IPO) را اعلام کرده است؛ عرضهای که میتواند ارزشی در حدود یک میلیارد دلار داشته باشد و یکی از بزرگترین سرمایهگذاریهای Y Combinator خارج از آمریکا را به بازار عمومی سهام وارد کند.
به گزارش رسانه برندسازی یه نقل از تک کرانچ؛ اسناد ثبتشده که روز دوشنبه منتشر شد، تصویری کمسابقه از وضعیت مالی و مسیر رشد یکی از استارتاپهای پرحاشیه و پررشد هند ارائه میدهد. بر اساس این گزارش، درآمد تبلیغاتی Zepto در سال مالی ۲۰۲۶ با رشد بیش از ۱۵۱ درصدی به ۱۶.۴ میلیارد روپیه (حدود ۱۷۱ میلیون دلار) رسید؛ رشدی که حتی از افزایش ۱۰۴ درصدی درآمد عملیاتی شرکت ـ که به ۱۱۵.۵ میلیارد روپیه (حدود ۲.۴ میلیارد دلار) رسیده ـ نیز فراتر رفته است.
اگرچه تحویل سریع مواد غذایی همچنان هسته اصلی کسبوکار Zepto محسوب میشود، اما رشد سریعتر بخش تبلیغات نشاندهنده تغییر راهبردی در مدل درآمدی این شرکت است؛ مدلی که پیشتر آمازون با تبدیل بازار آنلاین خود به یکی از سودآورترین کسبوکارهای تبلیغاتی جهان، آن را تثبیت کرده بود.
Zepto در سال ۲۰۲۱ توسط دو دانشجوی انصرافی دانشگاه استنفورد، آدیت پالیچا و کایوالیا ووهرا، تأسیس شد و اکنون به یکی از سریعترین استارتاپهای در حال رشد هند تبدیل شده است. این شرکت در بازار رقابتی «کوئیککامرس» با Blinkit (متعلق به Zomato) و Instamart از Swiggy رقابت میکند؛ در حالی که آمازون و Flipkart (با حمایت والمارت) نیز در ماههای اخیر حضور خود را در این بخش پررنگتر کردهاند.
با وجود رقابت فشرده، Zepto همچنان به افزایش سریع مشتریان و سفارشها ادامه داده است. طبق پیشنویس امیدنامه، این استارتاپ در سال مالی ۲۰۲۶ بیش از ۶۴۰ میلیون سفارش را پردازش کرده که تقریباً دو برابر سال قبل است. تعداد کاربران سالانه فعال نیز به حدود ۴۸ میلیون نفر رسیده است. شبکه فروشگاههای شرکت به ۱,۱۳۹ شعبه گسترش یافته و همزمان، تعداد سفارش به ازای هر فروشگاه نیز رشد کرده که نشاندهنده افزایش تقاضا همزمان با توسعه جغرافیایی است.
با این حال، این رشد هزینهبر بوده است. Zepto همچنان زیانده است و در سال مالی ۲۰۲۶ زیان خالص ۵۹.۱ میلیارد روپیه (حدود ۶۱۷ میلیون دلار) را گزارش کرده؛ رقمی که نسبت به زیان ۴۷ میلیارد روپیهای (حدود ۴۹۲ میلیون دلار) سال قبل افزایش یافته است. این شرکت در اسناد خود اذعان کرده که ممکن است همچنان متحمل زیان شود و نتواند نرخهای رشد تاریخی خود را حفظ کند؛ موضوعی که تنش میان رشد سریع و سودآوری را برای شرکتهای تحت حمایت سرمایهگذاران خطرپذیر در آستانه ورود به بازار عمومی برجسته میکند.
Zepto قصد دارد از طریق انتشار سهام جدید، تا سقف ۸۰.۱ میلیارد روپیه (حدود ۸۳۷ میلیون دلار) سرمایه جذب کند. این عرضه اولیه همچنین شامل فروش حداکثر ۱۱۳.۵ میلیون سهم توسط سهامداران فعلی از جمله Nexus Venture Partners، Contrary و Razor Ventures خواهد بود. اندازه نهایی این بخش به قیمتگذاری نهایی سهام بستگی دارد. علاوه بر این، شرکت اعلام کرده ممکن است پیش از عرضه رسمی، تا سقف ۱۶.۰۲ میلیارد روپیه (حدود ۱۶۷ میلیون دلار) از طریق جذب سرمایه پیش از IPO تأمین کند.
عرضه عمومی سهام Zepto نتیجهای مهم برای سرمایهگذاران اولیه آن خواهد داشت. این شرکت در آخرین دور جذب سرمایه در ماه اکتبر، ارزشی معادل ۷ میلیارد دلار داشت و سرمایهگذارانی چون Y Combinator، Lachy Groom، Nexus Venture Partners، StepStone، Glade Brook و Lightspeed را در ترکیب سهامداری خود میبیند.
با این حال، برخی سهامداران برجسته از جمله صندوقهای وابسته به Y Combinator، Lightspeed، StepStone، Groom و Glade Brook در بخش فروش سهام IPO مشارکت نکردهاند و ترجیح دادهاند سهام خود را حفظ کنند. این موضوع قابلتوجه است، زیرا ارزشگذاری Zepto در بازار عمومی همچنان نامشخص است. به گفته منابع آگاه، برخی صندوقهای سرمایهگذاری و دفاتر خانوادگی که پیش از عرضه اولیه وضعیت شرکت را بررسی کردهاند، ارزشهایی پایینتر از آخرین دور خصوصی ۷ میلیارد دلاری را مطرح کردهاند.
در بخش دیگری از این پرونده، اعلام شده که بنیانگذاران Zepto در ماه آوریل احضاریههایی از اداره مبارزه با پولشویی هند (Enforcement Directorate) دریافت کردهاند. این احضاریهها در چارچوب قوانین ارزی کشور و با هدف دریافت اطلاعات درباره سرمایهگذاریهای خارجی، ساختار سهامداری و سایر موضوعات مرتبط صادر شده بود.
بنیانگذاران شرکت پس از حضور در این نهاد، اطلاعات و اسناد درخواستی را ارائه کردهاند. Zepto اعلام کرده تاکنون ارتباط دیگری از سوی نهاد ناظر دریافت نکرده، اما تأکید کرده که احتمال بررسیها یا تحقیقات آتی را نمیتوان بهطور کامل منتفی دانست.
عرضه اولیه پیشرو حاصل چند سال آمادهسازی برای ورود به بازار داخلی هند است. Zepto سال گذشته محل ثبت حقوقی خود را از سنگاپور به هند منتقل کرد؛ اقدامی که همراستا با روند فزاینده استارتاپها در بازسازی ساختار هلدینگ خود برای بهرهگیری از جذابیت روبهرشد بازار سرمایه داخلی هند در حوزه فناوری صورت گرفته است.